S 0036

Erven, marken
en buurtschappen

Ontdek de geschiedenis van erven, marken en buurtschappen in en rondom Denekamp. Erven vormen het hart van boerderijen, terwijl marken en buurtschappen getuigen van gemeenschappen en historische afspraken. Verken met ons het rijke erfgoed van deze regio en ontdek de verhalen achter deze bijzondere elementen van ons landschap.

Erven

Bij het woord erf denkt eenieder direct aan een boerderij; echter juist is dat het erf de grond is direct om het huis lees boerderij. Ook de opstal zelf hoort bij het erf. Het woord erf verwijst dan ook naar hetgeen men kan erven.

K 0048
K 0045
K 0050
K 0053
K 0054
/

Marken

De Marke Denekamp en de haar omringende marken zijn nog steeds herkenbaar door de markestenen. In deze kernen hebben zich in de loop van de tijd buurtschappen gevormd welke plaats bieden aan fraai gelegen erven in een mooi coulisselandschap. Het woord Marke komt waarschijnlijk van het oud-nederlandse woord Marka dat grens, afscheiding of afbakening betekent. Grenzen werden door Markestenen aangegeven O.a. in Denekamp worden momenteel deze stenen opnieuw geplaatst en van informatie voorzien.

K 0048
K 0045
K 0050
K 0053
K 0054
/

Marke als organisatievorm

De Marke is een organisatievorm uit de middeleeuwen van een aantal vrije boeren welke afspraken maakten over gezamenlijk beheer van gronden waarover zij gebruiksplichten en onderhoudsplichten hadden gekregen.
Dit wordt het markerecht genoemd. In principe had elke boer een gelijke stem m.b.t. beslissingen. Later ging men ook over naar het aanstellen van een Markerichter als hoofd van de vrije boeren. Er werden vergaderingen(holting) gehouden en de gemaakte afspraken werden in een Markeboek vastgelegd. Veel is er verdwenen maar van Denekamp heeft nog een gedeelte van deze Markeboeken de tand des tijds overleeft.

De marken zelf verdwenen officieel met de Markewetten van 1847 en 1886; daadwerkelijk kwam pas door de heideontginningen aan het begin van de twintigste eeuw een eind aan de Marke.

/

Buurtschappen

Vaak wordt het woord buurtschap gebruik in het dagelijks woordgebruik maar eigenlijk is de juiste benaming buurschap. Bij elkaar bestaande boerderijen vormden een buurschap (boerschap). Een buurtschap had een afgebakend grondgebied ter beschikking. De bovengenoemde Marke kon bestaan uit meerder buurschappen.

K 0048
K 0045
K 0050
K 0053
K 0054
/